سندرم سوزش دهان
سندرم سوزش دهان (BMS) Burning Mouth syndrome با شیوع 5/1 تا ۱/5 درصدي از شایع ترین علل مراجعه بیماران به کلینیک های دندانپزشکي به شمار می رود.
این سندرم که با اسامی Stomatodynia،Stomatopyrosis و Oral Dysesthesia نیز شناخته می شود تعریف مشخصی دارد
:
” احساس سوزش دهان در غیاب هر گونه ضایعه واضح مخاطی “
Davenport و همکارانش در سال ۱۹۷۸ این سندرم را به سه درجه Moderate , Mild وSevere تقسیم کرده و باتوجه به علل ایجاد کننده آن ، فرم Moderate را به عنوان شایعترین شکل بیماری تعیین نمودند .
Lamey وLewis نیز براساس تغییر علائم بیماری درطول روز تقسیم بندی جدیدی از BMS ارائه دادند. (1989) :
تیپ I) مبتلایان صبحها علامتی ندارند اما هرچه از روز می گذرد علائم واضحتر می شوند به نحوی که حداکثر علائم عصرها بارز می گردد.
تیپ II ) دراین نوع درتمام طول روز علائم وجود دارند .
در تیپ I و II اصولا” شبها علامتی وجود ندارد .
تیپIII) بروز علائم دراین فرم از بیماری متناوب بوده و به فاصله هرچند روز یک بار علائم واضح در تمام طول شبانه روز احساس می شود . در فواصل عود حملات، بیماری علامتی ندارد .
لیمی و لوئیس شایعترین علل ایجاد تیپ I تاIII بیماری را، صرفنظر از عوامل عصبی، به ترتیب کمبودهای تغذیه ای، علائم جسمانی اضطراب مزمن و حساسیت غذایی يا Food Allergy دانسته اند .
*علائم
۱- احساس سوزش در مخاط دهان، که بیشتر در نوک و دو سوم قدامی زبان متمرکز است. بررسی های جدید نشان داده اند که تحمل به گرما درمخاط زبان این بیماران کاهش یافته است . سوزش مخاط دهان بعد از زبان در کام سخت و لبها شایعتر است .
۲- احساس خشکی دهان در نیمی از بیماران وجود دارد .
۳- احساس مزه فلزی در دهان که در ۳۰% بیماران گزارش شده است.
*فاکتورهای موثر درایجاد BMS
الف) فاکتورهای موضعی:
۱- زبان جغرافیایی : اصولاً Geographical Tongue با علامت مشخصی همراه نیست اما در پانزده درصد کسانی که زبان جغرافیایی دارند این سندرم نیز مشاهده می شود.
۲- کاندیدیاز دهانی حلقی : بررسی هاي جدید نشان داده اند که در مبتلایان به BMS رشد گونه های کاندیدا و کلی باسیلها در محوطه دهان بیشتر از افراد عادی است .
۳- دندان های مصنوعی نامناسب و واکنش های آلرژیک به مواد مورد استفاده در دندانپزشکی
ب )فاکتورهای سیستمیك :
۱- یائسگی : یک بررسی در استرالیا نشان داده که بین منوپوز و BMS در ۴۳% موارد همراهی وجود دارد (قبلا نیز چنین ارتباطی بین BMS و اووفرکتومی گزارش شده بود) اما جایگزینی استروژن در بهبودی BMS تاثیری نداشته است .
۲- دیابت : %39 بیماران مبتلا به سندرم سوزش دهان،GTT غیر عادی دارند . به نظر می رسد که وقوع Xerostomia و شیوع کاندیدیاز دهان در بیماران دیابتی زمینه را برای بروز BMS فراهم می سازد .
۳- بیماریهایی که با گزروستومی همراهند : نظیر سندرم شوگرن و صدمات غدد بزاقی در اثر رادیاسیون
۴- استفاده از دیورتیکها و مصرف دخانیات
۵- بیماریهایی که با آتروفی پرزهای زبان همراهند نظیر کم خونی فقر آهن، آنمی پرنیسیوز و کم خونی ناشی از کمبود فولات.
۶- فاکتورهای روانی (Psychic) : اصولا” در بیماران مبتلا بهBMS ، افسردگی، اختلالات خواب و اضطراب (به خصوص با این تصور که بیماریشان نوعی سرطان است) شایعتر است .
براساس یک مطالعه فوق حوادث ناگوار (به خصوص مرگ عزیزان) می تواند باعث عود حملات بیماری گردد( در ۳۳ تا ۸۲ درصد موارد).
*
تشخیص
در مواجهه با این بیماران ابتدا باید شرح حال مفصلی از سوابق بیماریهای حفره دهان و امراض سیستمیك مرتبط با BMS به دست آورد و سپس معاینات دندانپزشکی انجام داد. آزمایش های لازم شاملFBS ،CBC ، اندازه گیری میزان ویتامینهای B12, B6, B2, B1 آهن و فولات سرم، بررسی آلرژن های دهانی و کشت قارچ هستند
.
*درمان
شامل چند جزء است:
۱- حذف مواد محرک از عادات غذایی (مصرف الکل، جویدن تنباکو، مصرف دخانیات)
۲- درمان علل مشخص گزروستومی وعفونتهای موجود BMS (نظیر کاندیدیاز دهان و حلق)
۳- استفاده از آب سیب خنک به عنوان دهانشویه یا استفاده از مخلوط یک قاشق مرباخوری دیفن هیدرامین و یک قاشق مرباخوری شربت کائولین پکتین در ده سی سی آب که بیمار باید چند دقیقه این مخلوط را در دهان نگه دارد و بعد بیرون بریزد.
۴- برخی از محققان استفاده از درمان جایگزینی با استروژن را در بیماران یائسه موثر می دانند.
۵- در مواردی که علت واضحی برای بیماری کشف نشود استفاده از آمی تریپتیلین (۷۵ تا ۱۵۰ میلی گرم در روز) همراه با Chlordiazepoxide (ده میلی گرم دو بار در روز) توصیه شده است، برخی از مولفان کلونازپام، فلوکستین و داکسپین را نیز در درمان موثر دانسته اند.
گردآوري و تنظيم توسط خانم دكتر فاطمه بحريني، منبع سايت:
http://www.medicalschool.blogsky.com/category/cat-4/